Mikrobiologia i Wirusologia, badania mikrobiologiczne i wirusologiczne
Diagnostyka Mikrobiologiczna
Mikrobiologia lekarska to dziedzina nauki zajmująca się badaniem i diagnostyką drobnoustrojów zarówno tych określanych jako flora fizjologiczna, bytujących w różnych obszarach ciała człowieka, jak i patogenów które powodują choroby infekcyjne.
Normalna Flora człowieka:
- Skóra
gronkowce koaguloazoujemne, bakterie z rodzaju Corynebacterium, Propionibacterium oraz paciorkowce zieleniejące.
- Jama ustna (flora gardła) i górne drogi oddechowe
paciorkowce zieleniejące, bakterie z rodzaju Actynomyces, Bacteroides, niepatogenne gatunki Neisseria, Lactobacillus.
- Przewód pokarmowy
Żołądek zasiedlają nieliczne bakterie. W jelitach występują beztlenowce (Bacteroides, Eubacterium, Clostridium), paciorkowce kałowe i bakterie z rodziny Enterobacteriacae.
- Pochwa
tlenowe bakterie z rodzaju Lactobacillus (tzw. Pałeczki Doederlina)
Wykazanie obecności bakterii:
- Bezpośrednie: stwierdzenie obecności czynników zakaźnych w badanym materiale
- Badanie mikroskopowe świeżego materiału, wykonanie preparatu bezpośredniego i barwionego
- Hodowla kolonii drobnoustrojów z następczą identyfikacja
- Antybiogram w celu określenia wrażliwości na antybiotyki
- Pośrednie: wykrycie przeciwciał tworzonych w przebiegu choroby zakaźnej, skierowanych przeciwko drobnoustrojom i ich determinantom antygenowych.
Wskazania:
Stwierdzenie obecności przeciwciał jest wymagane w przypadkach, gdy nie można wykazać lub trudno wykazać bezpośrednio czynnik zakaźny lub choroba trwa dłużej.
Diagnostyka wirusologiczna
Liczne spośród chorób wirusowych rozpoznaje się jedynie na podstawie objawów klinicznych (np. Opryszczkę wargową – wirus HSV, ospę wietrzna, różyczkę u dzieci.
Choroby te przebiegają bez większych zaburzeń w funkcjonowaniu organizmu. Mimo to potwierdzenie rozpoznania odgrywa znaczną role, ponieważ:
- Istnieją możliwości terapii antywirusowej np. Zakażeń HSV, HPV, H1N1
- Należy unikać rozprzestrzeniania się zakażenia w społeczeństwie np. HIV, WZW
- Dzięki obowiązkowi zgłaszania zachorowań możliwa jest kontrola epidemiologiczna i wczesne rozpoznawanie epidemii.
- Dzięki dokładnemu rozpoznaniu niektórych zakażeń np. różyczki i narządów płciowych u ciężarnych może zostać wdrożone odpowiednie leczenie i ustalone dalsze rokowanie.
Badania laboratoryjne w diagnostyce wirusologicznej:
- Morfologia z rozmazem, OB oraz białko CRP
- Serologiczne wykazanie IgM np. CMV
- Wykazanie obecności antygenu Ag za pomocą ELISA
- Wykazanie obecności genomu wirusa podczas hybrydyzacji DNA lub metoda PCR
- Wykazanie obecności wirusa przez jego izolacje.
| Diagnostyka mikrobiologiczna posiew, identyfikacjia bakteri i antybiogram | |
|---|---|
| Posiew z gardla/ucha/nosa/rany | |
| Posiew kalu + pasozyty | |
| Badanie czystosci pochwy | |
| Wymaz z cewki moczowej | |
| Badanie moczu + posiew | |
| Badanie mykologiczne | |